اختراع چیست

چیزهایی که تازه طراحی و یا خلق شده‌اند و هرگونه فعالیتی که به طراحی و خلق مرتبط با آن‌ها منتهی می‌شود، می‌تواند با عنوان اختراع مطرح گردد. همچنین از منظر کسب‌وکار، اختراع را می‌توان محصول، فرآیند اجرا یا راهی برای انجام کاری دانست که تا پیش از این هرگز وجود نداشته است .

به موجب اختراع نو و جدید، فرد مخترع می تواند جهت ثبت و ایجاد مالکیت در محصول ساخته شده، با مراجعه به مراجع ذی ربط پروانه ثبت اختراع (گواهی ثبت اختراع) دریافت نماید. این پروانه مالکیت آن اختراع را به مدت معینی (طولانی مدت) به فرد مخترع می دهد تا سایر افراد و شرکت ها بدون حق اجازه وی اقدام به تولید نمونه از آن را نداشته باشند.

 

نوآوری (Innovation)

پس از اینکه ایده های جدید به عمل رسیدند می توان آن را نوآوری خطاب کرد. در حقیقت نوآوری بکاربردن توانمندی های فکری جهت ایجاد یک ایده یا محصول جدید است. نوآوری به معنای اقتصادی آن یعنی، به هم پیوستن ایده ها، فناوری ها و اختراعات، انجام شده جهت خلق یک محصول جدید، بهبود سیستمی و یا افزایش بهره وری. همانطور که مشخص است، نوآوری وسیع تر از اختراع است. هر اختراع را زمانی می توان یک نوآوری تلقی کرد که بنابر تعریف اقتصادی منجر به ایجاد کالایی جدید با بهبود باشد.

 

 

آشنایی مقدماتی با مفاهیم تجاری‌سازی اختراع و پتنت

هر چند در قوانین ثبت اختراعات اکثر کشورها، اختراع به صورت مشخص و واضح تعریف نشده است اما می‌توان اختراع را به صورت یک ایده نوین که روشی عملی برای حل یک مشکل مشخص در زمینه فناوری ارائه می‌دهد، تعریف کرد. با توجه به این تعریف و نیز هزینه‌های صرف شده برای انجام اختراع، کاملاً مشخص است که یک اختراع می‌تواند ارزش مادی داشته باشد؛ به طوری که امکان دارد دیگران به کسب درآمد از آن اقدام کنند. جهت جلوگیری از سوءاستفاده دیگران از اختراع، لازم است که از این اختراع محافظت شود به طوری که در اکثر کشورها، حفاظت حقوقی از اختراعات با ساز و کار پتنت صورت می‌گیرد.

پتنت سندی است که برای حمایت از اختراع از طرف اداره ملی یا منطقه‌ای ثبت اختراع صادر می‌شود به طوری که بر اساس آن، حق انحصاری بهره‌برداری از این اختراع برای مدت معینی به مخترع واگذار می‌شود. در کشورهای پیشرفته دنیا، تشویق انجام نوآوری و اختراع و ثبت آن با هدف تجاری‌سازی آن و کسب درآمد صورت می‌گیرد. مشابه با اختراع، در مورد تجاری‌سازی اختراع یا پتنت هم تعریف مشخصی وجود ندارد. در یک نگاه می‌توان تجاری‌سازی را آخرین مرحله فرایند نوآوری و کسب درآمد از اختراع و پتنت تعریف کرد.

فرایند نوآوری اساساً از چهار مرحله اصلی دارای همپوشانی و وابسته به هم یعنی مرحله تصور و تولید ایده، مرحله توسعه و طراحی، مرحله نمونه اولیه و پیش تولید و مرحله تولید، بازاریابی و تجاری‌سازی تشکیل شده است. روش‌های «تولید و فروش محصول توسط مالک اختراع»، «لیسانس‌دهی»، «فروش کامل حقوق پتنت»، «سرمایه‎گذاری مشترک» یا «ترکیب این روش‌ها» می‌تواند برای مالک اختراع یا پتنت درآمدزایی کند. انتخاب یکی از روش‎های فوق به عوامل گوناگونی بستگی دارد که از این میان، اغلب تحلیل هزینه – سود سرنوشت‌ساز خواهد بود. بیشترین سود برای مخترع زمانی خواهد بود که او تصمیم می‌گیرد شخصاً براساس اختراع، تولید را شروع کند. در حالی که لیسانس‌دهی اختراع یا حتی فروش اختراع در مراحل اولیه توسعه اختراع، سود کمتری را در پی دارد. به هر حال با توجه به پیچیده و تخصصی بودن فرایند تجاری‌سازی، بهره‌گیری از خدمات و اطلاعات متخصصان مربوطه و کارگزاران تجاری‌سازی کاملاً ضرورت دارد.

 

امروزه علاوه بر تولیدکنندگان فناوری (مخترعان، مراکز تحقیق و توسعه، دانشگاه‌ها) و استفاده‌کنندگان از فناوری (صنعت، جامعه کسب و کار و مصرف‌کنندگان)، کارآفرینان Entrepreneur (یعنی کارگزاران، بازاریاب‌ها و ایجادکنندگان بازار) نقش مهم و فزاینده‌ای را در تجاری‌سازی و انتقال فناوری ایفا می‌کنند.

مخترعان اغلب جستجو برای شرکا و تجاری‌سازی، اختراع‌شان را به کارگزاران تجاری‌سازی واگذار می‌کنند. قبل از چنین اقداماتی، مخترعان باید تا آن جا که ممکن است در زمینه فعالیت‌ها و تجربه این کارگزاران تجاری‌سازی از طریق منابع مستقل اطلاعات کسب کنند. واقعیت نشان می‌دهد که جهت موفقیت در تجاری‌سازی یا بازاریابی اختراعات، مخترع یا شرکتش نیاز به دسترسی به چند مورد از خدمات زیر یا همه آن‌ها خواهد داشت:

  • ارزیابی فنی و فناورانه از اختراعات و پروژه‌های نوآورانه
  • ارزیابی اقتصادی و مطالعات بازار (یعنی مطالعات امکان‌سنجی)
  • کمک و مشاوره حقوقی
  • ارتباط با استفاده‌کنندگان بالقوه
  • تجربه در مذاکرات کسب و کار
  • ایجاد ارتباط برای بسیج و جذب سرمایه
  • کمک در به دست آوردن عناوین مالکیت صنعتی از قبیل پتنت کردن اختراعات یا ثبت علائم تجاری
  • کمک و مشاوره در تولید نمونه‌های اولیه و غیره

در چندین کشور، انجمن مخترعان در زمینه جنبه‌های مختلف تجاری‌سازی اختراعات مانند طرح‌های کسب و کار، اطلاعات اقتصادی، قوانین و مقرراتی که بر تجاری‌سازی تأثیرگذارند، دستورالعمل‌ها و سایر موارد از جمله لیست و آدرس کارشناسان در زمینه‌های مختلف مانند وکلای پتنت و کارگزاران اختراع، به مخترعان خدمات ارائه می‌دهند.

 

دیدگاهی بنویسید

اخرین مطالب